Giresun’un Şebinkarahisar ilçesine bağlı Sarıyer Köyü’nde yer alan Meryem Ana Manastırı, Bizans döneminden günümüze ulaşan en önemli yapılardan biri olarak biliniyor. Kaya içine oyulmuş dört katlı, 32 odalı bu manastır, yüzyıllardır bölgenin kültürel mirasını yansıtıyor. 2013–2014 yıllarında Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Giresun Valiliği iş birliğiyle restorasyona alınan manastır, 2014’te ören yeri ilan edilerek ziyarete açılmıştı.
Ancak restorasyonun ardından yapılan müdahaleler, tartışmalara yol açtı.
Motorcu Saliha Özkan Restorasyondaki Sorunlara Dikkat Çekti
Sosyal medyada motor videolarıyla bilinen Saliha Özkan bir videosunda Şebinkarahisar’daki Meryem Ana Manastırı’nın restorasyon sürecinde yapılan uygulamaları gündeme taşıdı. Özkan’ın dikkat çektiği iddialar arasında:
- Fresklerin üzerinin sıva veya kaplayıcı malzemelerle örtülmesi
- Tarihi duvar desenlerinin beyaz boya ile kapatılması
- Eski dokuların çekiçle sökülerek tahrip edilmesi
Yerinde çektiği görüntülerle bu durumu takipçilerine aktaran Özkan, restorasyonun tarihi kimliği korumak yerine gölgelediğini vurguladı.
(Restorasyondan Önce) (Restorasyondan Sonra)
Tarihi Kimlik Yerine Beyaz Sıva mı?
Restorasyona yönelik eleştiriler, “koruma” ile “tahribat” arasındaki ince çizgiye odaklanıyor. Uzmanlar, orijinal fresklerin ve özgün duvar dokularının kapatılmasının tarihi kimliğe zarar verdiğini savunuyor. Ayrıca restorasyon öncesi fotoğraf ve belge eksikliği, yapılan işlemlerin şeffaf biçimde kayıt altına alınmadığı yönündeki kaygıları artırıyor.
Denetim Eksikliği Tartışmaları
Meryem Ana Manastırı, 1. derece doğal ve arkeolojik sit alanı statüsünde olmasına rağmen, yapılan uygulamaların yeterli denetime tabi tutulup tutulmadığı sorgulanıyor. Restorasyon sonrası daha parlak yüzeylerin, yeni sıvaların ve boyaların, yapının özgün atmosferini gölgelediği belirtiliyor.
Bilinçli Fenomen Saliha Özkan
Saliha Özkan’ın çıkışı, sadece sosyal medyada gündem yaratmakla kalmadı; aynı zamanda tarihi eserlerin korunması konusunda farkındalık da yarattı. Kendi kitlesini bilinçlendirmeyi amaçlayan Özkan, “fenomen” olmanın ötesinde, kültürel mirasın geleceği için sesini yükselten bilinçli bir figür olarak öne çıkıyor.
Sonuç: Koruma mı, Tahribat mı?
Şebinkarahisar’daki Meryem Ana Manastırı, hem tarihî hem kültürel değeriyle bölgenin önemli miraslarından biri. Ancak restorasyon sürecinde yapılan müdahalelerin ne kadar koruyucu olduğu tartışma konusu olmaya devam ediyor. Eğer fresklerin sıvayla kapatıldığı ve orijinal dokunun yok edildiği iddiaları doğrulanırsa, bu yalnızca kültürel miras için değil, bölge halkının tarih bilinci açısından da büyük bir kayıp olacak.
